Droga po dotację, czyli unijne ABC!

W większości województw ruszyły pierwsze konkursy dla firm na dofinansowanie projektów inwestycyjnych. To wielka szansa dla polskich przedsiębiorstw, ale i wielkie wyzwanie! Niestety, mimo ogromu doświadczeń wyniesionych z lat 2004-2006, nadal gros projektów przygotowanych jest źle. Dla wielu przedsiębiorców podpisanie umowy o dofinansowanie, jest nie tylko wielkim sukcesem, ale jednocześnie końcem „myślenia projektowego”.

Hołdując błędnemu założeniu „złóżmy wniosek, a potem będziemy się martwić”, skupiają się jedynie na przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej. To najgorsze z możliwych rozwiązań! Jak więc powinna wyglądać ścieżka ubiegania się o wsparcie unijne, dotację ?? Jak wygląda unijne ABC??

 A – jak absolutnie wszystko przemyśl i zaplanuj

Planowanie jest podstawą wszystkiego. Zanim podejmiemy się próby przygotowania i napisania wniosku o dofinansowanie czy biznes planu, powinniśmy mieć jasno sprecyzowane cele i efekty, które zamierzamy osiągnąć. Dobrze, jeżeli koncepcja projektu wynika z długofalowej strategii rozwoju naszej firmy. Określmy, co ma być przedmiotem naszego projektu, czyli czy wybudujemy nową hale produkcyjną, w której zamontujemy nowoczesną linię technologiczną, czy powiększymy park maszynowy o kilka nowych urządzeń, które pozwolą nam na wprowadzenie nowego produktu do asortymentu. Zbadajmy i wskażmy nasze oczekiwania – rezultaty przedsięwzięcia, czy będziemy mieć większy udział w rynku, czy nową technologię produkcji, czy kontrahentów zagranicznych, a może stworzymy kilka nowych miejsc pracy. Następnie umieśćmy nasz projekt w czasie, czyli stwórzmy harmonogram działania. Myślmy szeroko, czyli planujmy również, kto będzie odpowiedzialny za nasz projekt na etapie wdrażania i to zarówno patrząc z punktu widzenia realizacji technicznej jak i finansowej. Potem zapoznajmy się dogłębnie z dokumentacją konkursową, wzorami wniosku, biznes planu, listą załączników. Dobrze zaplanowane przedsięwzięcie pozwoli nam bez trudu przygotować i złożyć komplet dokumentów.

 B  – jak „biblia”, czyli święte warunki umowy

I tak oto stało się. Nasza firma znalazła się na liście rankingowej, a instytucja wdrażająca zaprasza nas do podpisania umowy o dofinansowanie projektu. Nasze trudy zostały uwieńczone, ale przyznanie dotacji na inwestycje, czy rozwój firmy to dopiero połowa sukcesu. Trzeba pamiętać, że przedsiębiorcom środki wypłacane są na zasadzie refundacji poniesionych kosztów. Dlatego też dopiero właściwe wdrożenie projektu jest ostateczną miarą sukcesu. Beneficjent w umowie o dofinansowanie zobowiązuje się do pokrycia kosztów, które w projekcie określił jako niekwalifikowane, do prowadzenia systematycznej sprawozdawczości i raportowania, do prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej dla projektu czy do poddania się kontroli i utrzymania efektów projektu przez 5 lat. Wśród kolejnych podejmowanych przez nas działań winny znaleźć się między innymi: zabezpieczenie środków na płynną realizację projektu (na przykład kredyt pomostowy, wypracowane środki własne), wyznaczenie osób odpowiedzialnych za raportowanie (sprawozdania z realizacji projektu), nadzór nad promocją (informowaniem społeczeństwa o realizacji projektu współfinansowanego ze środków UE), ewaluacją efektów projektu (pomiar wskaźników produktu i rezultatu) oraz bieżącym dokumentowaniem, księgowaniem i bieżącym rozliczaniem wydatków inwestycyjnych (FV, protokoły odbioru robót, itp.). Dobrym pomysłem jest opracowanie zasad przepływu informacji i dokumentacji oraz instrukcji realizacji projektu w firmie, a następnie zapoznania z nim wszystkich zainteresowanych pracowników. Z tak zorganizowanym i dobrze poinformowanym zespołem możemy bezpiecznie realizować projekt.

 C  – jak cel osiągnięty

Zwieńczeniem naszych prac jest złożenie wniosku o płatność końcową i ostateczne rozliczenie projektu. Tu czeka nas już tylko kontrola poprawności realizacji projektu. Przedstawiciele instytucji wdrążającej badać będą, czy rzeczywiście realizowaliśmy wszystko to, co zapisaliśmy we wniosku o dofinansowanie, czy wszystkie nasze wydatki są właściwie udokumentowane, czy zakupiony sprzęt posiada stosowne oznaczenie i logotypy, czy prowadzimy promocję projektu i czy osiągnęliśmy zamierzone cele i rezultaty. Jeżeli nasz projekt jest zrealizowany poprawnie, a idąc powyższą ścieżką niemalże modelowy, dostajemy mandat do wypłaty dotacji. Cel został osiągnięty!

Kręta ścieżka w drodze po dotację, czy Unijne ABC? Praktyka pokaże! Miejmy jednak nadzieję, że każdy kolejny rok doświadczeń pozwoli przedsiębiorcom realizować wyłącznie „dobre projekty” oraz efektywniej wykorzystywać dotacje unijne na własny rozwój.

Autor: Małgorzata Okularczyk, Dyrektor Działu Projektów Rozwojowych Collect Consulting Sp. z o.o.

Artykuł pierwotnie ukazał się w „Gazecie Finansowej”, 09 – 15 maja 2008

Inwestycje – tak, ale w kapitał ludzki

Bo siła drzemie w ludziach. W dobie globalizacji to już nie tylko slogan czy hasło reklamowe. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na rynku. Czas by w niego inwestować. Nie maleje więc zainteresowanie szkoleniami, studiami podyplomowymi czy kursami podnoszącymi kwalifikacje pracowników. Szczególnie oblegane były, są i będą szkolenia czy studia współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego.

… bo siła drzemie w ludziach. W dobie globalizacji to już nie tylko slogan czy hasło reklamowe. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na rynku. Czas by w niego inwestować. Nie maleje więc zainteresowanie szkoleniami, studiami podyplomowymi czy kursami podnoszącymi kwalifikacje pracowników. Szczególnie oblegane były, są i będą szkolenia czy studia współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego. W ramach poprzedniego okresu budżetowania na lata 2004-2006 projekty miękkie realizowane były w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich. W bieżącym okresie programowania środki na projekty szkoleniowe dystrybuowane są w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na lata 2007 -2013. W ramach 2 priorytetów instytucje szkoleniowe, uczelnie wyższe, ale również przedsiębiorstwa mogą starać się o dotację na projekty w zasoby ludzkie.

Mamy za sobą pierwsze nabory wniosków, przeprowadzone w 2008 roku. Pełni doświadczeń, rozczarowań, ale również nadziei spoglądamy w harmonogram najbliższych konkursów realizowanych na poziomie krajowym i regionalnym. Już w I kwartale tego roku Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości zamierza uruchomić kolejny konkurs w ramach Priorytetu II Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw Działania 2.1 „Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki” Poddziałania 2.1.1. „Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw” Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, dla firm, które chcą podnosić kwalifikacje swoich pracowników. Rozkręcają się również konkursy regionalne. Instytucje Pośredniczące (Urzędy Marszałkowskie bądź Wojewódzkie Urzędy Pracy) rozlicznie ogłaszają terminy naborów wniosków w ramach Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki, Działania 8.1 „Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie”, Poddziałania 8.1.1. „Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw”.

Szykują się jednak spore zmiany. Instytucje Wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Już nie tylko języki obce, czy zarządzanie jakością, choć i te z pewnością znajda się wśród współfinansowanych projektów, lecz przede wszystkim kompleksowe oraz wysoce specjalistyczne kursy branżowe, informatyczne, inżynierskie, e-biznesowe i wiele innych. Na rynek mają trafić różnorodne oferty i kierunków studiów, które po pierwsze stanowić będą odpowiedź na istniejące zapotrzebowanie, z drugiej zaś strony przyczyniać się do budowania społeczeństwa opartego na wiedzy.

Kolejna tura aplikacyjna w ramach konkursu dla Działania 2.1.1 PO KL odbywać się będzie w ramach sesji zamkniętej, nie zaś otwartej. Tym samym rywalizacja między uczestnikami opierać się będzie nie o zasadę „kto pierwszy ten lepszy”, lecz o fachową ocenę wartości merytorycznej przedsięwzięcia. Już nie pośpiech, tylko ciekawy pomysł i precyzyjne, przemyślane przygotowanie projektu decydować będzie o przyznaniu dotacji. Konkurs podzielony zostanie na trzy indywidualne ścieżki aplikacyjne, odrębne dla każdego z typów projektów tj.

• ponadregionalne zamknięte projekty szkoleń i doradztwa dedykowane konkretnej firmie lub grupie firm, przygotowane w oparciu o indywidualne strategie rozwoju firm, zgłaszane przez przedsiębiorców samodzielnie bądź w partnerstwie z instytucjami szkoleniowymi

• ogólnopolskie projekty doradcze i szkolenia o charakterze otwartym adresowane do przedsiębiorców oraz pracowników przedsiębiorstw

• studia podyplomowe adresowane do pracowników przedsiębiorstw.

Zmiany w rozporządzeniu dotyczącym pomocy publicznej spowodowały obniżenie poziomu dofinansowania kursów i szkoleń. Mimo wszystko nadal opłata za udział w szkoleniu bądź studiach w znacznej mierze pokrywana będzie ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Niższego poziomu wsparcia muszą spodziewać się przedstawiciele przede wszystkim średnich i dużych przedsiębiorstw. W przypadku szkoleń ogólnych (pozwalających nabyć pracownikowi kwalifikacje, które mogą być wykorzystane zarówno u obecnego pracodawcy, jak i u innych) przedstawiciele średnich firm mogą liczyć na dopłatę na poziomie 70% (w stosunku do 80% wsparcia w poprzednim konkursie). Z kolei decydując się na szkolenie specjalistyczne (pozwalającego nabyć pracownikowi umiejętności i kwalifikacje związane tylko i wyłącznie z jego bieżącym stanowiskiem pracy bądź specyfiką działania i charakterem przedsiębiorstwa) reprezentanci firm średniej wielkości mogą otrzymać wsparcie na poziomie 35 % (uprzednio 45%). Zmianie ulegnie również poziom dofinansowania do wydatków związanych z pomocą publiczną na szkolenia specjalistyczne dla dużych przedsiębiorców – z 35% do 25%. By projekty przyniosły jak największe korzyści zdecydowano się podnieść wartości pomocy publicznej udzielanej na szkolenia jednemu przedsiębiorcy w ramach jednego projektu – z 1 do 2 mln euro.

Swoistą nowością jest prowadzenie „efektu zachęty” jako obowiązkowego warunku udzielenia wsparcia. Jak należy rozumieć i wykazać ów efekt ? Odpowiedzi należy szukać w art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 06.08.2008r, zgodnie z którym wsparcie przyznane przedsiębiorstwu wywołuje efekt zachęty, jeśli firma przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złoży wniosek o przyznanie dofinansowania. Dodatkowo gdy o wsparcie ubiega się duże przedsiębiorstwo koniecznym jest aby przedsięwzięcie spełniło przynajmniej jeden z 5 kryteriów:

• przyznanie dotacji na realizację projektu znacznie zwiększy rozmiar/ skalę jego działania

• przyznanie dotacji na realizację projektu znacznie zwiększy zasięg projektu

• przyznanie dotacji na realizację projektu znacznie zwiększy całkowitą kwotę wydaną przez podmiot na projekt

• przyznanie dotacji na realizację projektu znacznie przyspieszy zakończenie jego realizacji

• przyznanie dotacji na realizację spowoduje ze projekt w ogóle zostanie zrealizowany

Już dziś można prognozować, ze firmy szkoleniowe, uczelnie, centra kształcenia ustawicznego jak również inne podmioty nie zawiodą i licznie złożą wnioski o dofinansowanie projektów szkoleniowych, a sama walka o dotacje będzie zacięta. Jak zawsze rywalizacja i zdrowa konkurencja jest pożądana i korzystna z punktu widzenia przedsiębiorstw, które będą starać się podnieść kwalifikacje swoich kadr. Wsparcie otrzymają jedynie największe, najbardziej kompleksowe i najciekawsze projekty miękkie, których efekty poprawią jakość zasobów ludzkich w Polsce.

Projekty szkoleniowe o mniejszym zasięg i oddziaływaniu, ale za to bezpośrednio dostosowane do regionalnych potrzeb rynku pracy, z pewnością będą składane równie licznie, ale w ramach konkursów ogłaszanych na poziomie poszczególnych województw do Działania 8.1 „Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie”, Poddziałania 8.1.1. „Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw”. Realizowane projekty mają docelowo przyczyniać się do podniesienia i dostosowania kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnych gospodarek. Narzędzia wspierania zasobów ludzkich, które dają Beneficjentom Instytucje Wdrążające w poszczególnych województwach to dotowanie:

• ogólnych i specjalistycznych szkoleń oraz doradztwa związanego ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników przedsiębiorstw w zakresie m. in.: zarządzania, identyfikacji potrzeb w zakresie kwalifikacji pracowników, organizacji pracy, zarządzania BHP, elastycznych form pracy, wdrażania technologii produkcyjnych przyjaznych środowisku, wykorzystania w prowadzonej działalności technologii informacyjnych i komunikacyjnych,

• doradztwa dla firm sektora MSP, w tym dla osób samozatrudnionych, w szczególności w zakresie ekonomii, finansów, zarządzania zasobami ludzkimi lub rachunkowości (z wyłączeniem doradztwa związanego z procesami inwestycyjnymi)

• szkoleń, kursów i doradztwa zawodowego (jako działanie uzupełniające do szkoleń i kursów) skierowanych do dorosłych osób pracujących, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem nowych, uzupełnianiem lub podwyższaniem kwalifikacji i umiejętności, w szczególności dla osób zatrudnionych o niskich lub zdezaktualizowanych kwalifikacjach (z wyłączeniem kształcenia ustawicznego w formach szkolnych realizowanego w szkołach dla dorosłych).

Wykwalifikowana kadra zarządzająca czy pracownik to prawdziwy skarb i filar dla firm. Patrząc na wszystkie możliwości, przedsiębiorcom nie pozostanie nic innego jak inwestować w kapitał ludzki, a inwestycje te w pewnością się opłacą i zaowocują trwałym wzrostem i rozwojem firm.

Dotacje na innowacje

Rok 2008 przyniósł przedstawicielom sektora małych i średnich firm długo oczekiwane dotacje inwestycyjne w ramach funduszy strukturalnych na lata 2007-2013. W regionach i na poziomie krajowym ruszyły pierwsze konkursy w ramach których przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o wsparcie na: inwestycje charakteryzujące się bardzo wysokim stopniem innowacyjności, komercjalizację nowych technologii, rozbudowę działów badawczo-rozwojowych w firmach bądź ich inicjację, rozbudowę i modernizację potencjału technicznego i technologicznego, która skutkować ma wprowadzaniem na rynek nowych lub zasadniczo zmienionych produktów i usług, czy też inwestycję w technologie ICT.

Mimo, iż środki unijne w ramach bieżącego okresu budżetowego są znacznie większe niż w latach 2004-2006 (około 67 miliardów euro w porównaniu do 13 miliardów euro w poprzednim okresie), większe są również oczekiwania względem potencjalnych beneficjentów. I nie chodzi tu tylko o doświadczenie wyniesione z realizacji projektów w ramach funduszy strukturalnych, czy jakość realizowanych przedsięwzięć rozwojowych, lecz przede wszystkim o budowanie przewagi konkurencyjnej opartej na wiedzy i innowacjach.

Innowacyjność przestała być jedynie słowem kluczem, a stała się celem samym w sobie. Wiele firm ma kłopot z właściwym definiowaniem innowacyjności. Niejednokrotnie przysłowiowy Kowalski, właściciel czy prezes firmy, potencjalny beneficjent, nietrafnie określi swój projekt jako posiadający znamiona przedsięwzięcia innowacyjnego, a w konsekwencji nie wpisze się w główny cel danego programu operacyjnego, priorytetu czy działania. Nie każde działanie inwestycyjne (modernizacja parku maszynowego, remont pomieszczeń administracyjnych, uruchomienie nowej siedziby) jest projektem innowacyjnym. Dlatego właściwe zrozumienie sensu innowacyjności w głównej mierze determinuje możliwość ubiegania się o dotacje unijne i skuteczność w procesie aplikacyjnym.

Jak należy zatem rozumieć innowacyjność? Definicji „innowacji”, „innowacyjności” jest tak wiele, ile specjaliści i ekspercie na świecie byli w stanie wymyślić i sensownie uzasadnić. Naprzeciw przedsiębiorcom, zagubionym w rozlicznych terminach przytaczanych przez popularne i nie zawsze wiarygodne poradniki, wychodzi międzynarodowy podręcznik metodologiczny z zakresu badań statystycznych innowacji „Oslo Manual 2005″. Definiuje on innowację jako: wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji.

Istotą innowacyjności jest więc wdrożenie do praktyki gospodarczej nowości w jak najszerszej skali (przedsiębiorstwa, regionu, kraju, globu). I to nie tylko novum w sensie produktu, czy technologii produkcji, choć te są najczęściej spotykane w projektach rozwojowych przedsiębiorstw, ale również „nowości” w funkcjonowaniu i organizacji przedsiębiorstwa oraz w zakresie działań marketingowych. Typologia (taksonomia) innowacji wg Oslo Manual 2005

Rodzaj innowacji Innowacja produktowa (product innovation) oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Ulepszenie może dotyczyć charakterystyk technicznych, komponentów, materiałów, wbudowanego oprogramowania, bardziej przyjaznej obsługi przez użytkownika oraz innych cech funkcjonalnych.

Innowacja procesowa (process innovation) oznacza wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych, lub znacząco ulepszonych, metod produkcji lub dostaw.

Innowacja organizacyjna (organisational innovation) oznacza zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych

Innowacja marketingowa (marketing innovation) oznacza zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa

Innowacyjność przedsięwzięcia inwestycyjnego daje przedsiębiorcy mandat do ubiegania się o wsparcie z funduszy strukturalnych.

A jest o co powalczyć. Wachlarz narzędzi, które wspierają wdrażanie innowacji w małych i średnich przedsiębiorstwach jest spory. Najwięcej możliwości pozyskania środków na finansowanie innowacji stanowią dotacje unijne. Niemalże 4 mld euro skierowane bezpośrednio dla przedsiębiorstw w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka i ponad 3 mld euro w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych to olbrzymi zastrzyk środków na wzrost innowacyjności polskich firm, choć z pewnością niewystarczający. Dodatkowo wprowadzenie systemu alokacji rocznych gwarantuje, iż do końca 2013 roku firmy będą mogły składać wnioski na dofinansowanie inwestycji. Oczekiwania przedsiębiorców rozbudzone dotacjami w ramach programów przedakcesyjnych (Phare) oraz budżetu na lata 2004-2013 (Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw, Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego) są ogromne. Jak więc wygląda system finansowania innowacji dla przedstawicieli sektora MSP?

Wzrost innowacyjności przedsiębiorstw to wyzwanie, które postawione zostało nie tylko polskim firmom, ale całej polskiej gospodarce. To strategiczny cel, jaki został wskazany w rządowym dokumencie „Kierunki zwiększania innowacyjności gospodarki na lata 2007-2013″. Jego zapisy realizują założenia Strategii Lizbońskiej, zgodnie z którą główną siłą napędową wzrostu produktywności są innowacje, oparte na trzech filarach: badaniach i rozwoju, wiedzy oraz edukacji.

Największym programem operacyjnym, który wpisuje się w realizację Strategii Lizbońskiej jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. W ramach poszczególnych priorytetów wspierane są działania w obszarze badań i rozwoju, innowacji oraz technologii ICT. Układ priorytetów jest nieprzypadkowy i prezentuje on trzypoziomową ścieżkę:

– Badania naukowe i rozwój technologii, czyli tworzenie nowoczesnych rozwiązań;

– Komercjalizacja i mechanizmy finansowania, czyli transfer i finansowanie innowacji dla przedsiębiorstw;

– Dyfuzja i internacjonalizacja zaawansowanych rozwiązań, czyli rozszerzenie zaawansowanych rozwiązań na pozostałe podmioty.

Co Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka oferuje przedsiębiorcom w ramach finansowania innowacji? Zapewne najciekawszym i adresowym bezpośrednio do sektora prywatnego jest priorytet IV „Inwestycyjne w innowacyjne przedsięwzięcia”. Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie między innymi na:

– Wdrożenie wdrożenia wyników prac B+R dofinansowanych w ramach 1. osi priorytetowej (badań stosowanych i prac rozwojowych: badania przemysłowe i przedkonkurencyjne);

– Działania (doradcze i inwestycyjne) w zakresie podjęcia lub rozwoju działalności B+R w firmie, w tym również przekształcenie firmy w centrum badawczo-rozwojowe;

– Wdrożenie technologii innowacyjnych (własnych lub nabytych), uruchomienie produkcji nowych lub ulepszonych wyrobów w oparciu o wdrożoną technologię – dofinansowanie do spłaty kredytu za pomocą „premii technologicznej” do kwoty 1 mln euro;

– Projekty inwestycyjne o wartości od 8 mln do 160 mln PLN w zakresie zastosowania nowych rozwiązań technologicznych w produkcji i usługach;

– Przedsięwzięcia inwestycyjne o dużym znaczeniu dla gospodarki w sektorze produkcyjnym i usługowym o wartości powyżej 160 mln PLN i kreujące nowe miejsca pracy dla minimum 400 osób (działalność produkcyjna) bądź dla 200 osób (działalność usługowa).

Poziom dofinansowania projektów wynika z mapy pomocy regionalnej i jest uzależniony od lokalizacji przedsięwzięcia i wielkości firmy odpowiednio od 30% do 60% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. W ramach programu Innowacyjna Gospodarka przedsiębiorcy mogą realizować przedsięwzięcia o wysokim poziomie innowacyjności tj. wdrażać technologie, które funkcjonują na Polskim rynku nie dłużej niż 3 lata na świecie.

Przedsiębiorcy mogą również ubiegać się o wsparcie na inwestycje w dziedzinie gospodarki elektronicznej oraz wdrażania elektronicznego biznesu w ramach Priorytetu VIII. Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki. Małe i średnie firmy mogą uzyskać dotację między innymi na:

– świadczenie usług drogą elektroniczną i wytworzenie produktów cyfrowych, niezbędnych do świadczenia tych usług (dotacje do 200 tys. PLN);

– tworzenie wspólnych przedsięwzięć biznesowych prowadzonych w formie elektronicznej (dotacje do 2 mln PLN).

Nie bez wsparcia pozostaną również małe i średnie przedsiębiorstwa, które zamierzają realizować inwestycje o niższym poziomie innowacyjności, w oparciu o rozwiązania, które funkcjonują w Polsce dłużej niż 3 lata, czy na mniejszą skalę. W ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych, finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego firmy będą mogły pozyskać dotację przede wszystkim na:

– rozbudowę przedsiębiorstwa;

– zakup wyposażenia niezbędnego do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej lub modernizacji środków produkcji prowadzące do zwiększenia zdolności inwestycyjnej i innowacyjności przedsiębiorstwa;

– działania modernizacyjne prowadzące do wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów/usług;

– dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub sposobu świadczenia;

– dostosowywanie technologii i produktów do wymagań dyrektyw unijnych, zwłaszcza norm zharmonizowanych i prawodawstwa w zakresie BHP, ochrony środowiska;

– zastosowanie i wykorzystanie technologii gospodarki elektronicznej (e-biznes);

– zastosowanie i wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych (ICT) w procesach zarządzania przedsiębiorstwem;

– udział w targach i wystawach międzynarodowych oraz misjach gospodarczych związanych z targami i wystawami za granicą.

Zarówno zakres, jak i typy projektów inwestycyjnych czy doradczych, różne są dla przedsiębiorstw z poszczególnych województw i uzależnione od indywidualnie określonych dla danego województwa celów, priorytetów i działań. Niemniej jednak bezsprzeczny pozostaje fakt, że w każdym województwie zagwarantowano środki na bezpośrednie wparcie inwestycyjne dla mikro, małych i średnich firm. Podobnie jak w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka poziom dofinansowania przedsięwzięcia zgodny jest z zasadami intensywności pomocy publicznej. Nieco inną kwestią jest wysokość dotacji dla przedsiębiorstwa. Linia demarkacyjna pomiędzy Regionalnymi Programami Operacyjnymi a Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka wyznaczona została na poziomie 2 mln euro, czyli mniej więcej 8 mln złotych. Znaczy to, że projekty inwestycyjne o wartości poniżej tej linii powinny być finansowane w ramach programów regionalnych, zaś większe projekty ze środków programu centralnego Innowacyjna Gospodarka. Decyzje o maksymalnej wysokości wsparcia dla firm pozostawiono w gestii Zarządów Województw, dlatego też część polskich przedsiębiorców będzie się mogła ubiegać jednorazowo o dotację do kwoty 8 mln PLN, część jedynie o kilkaset tysięcy złotych.

Na szczególne względy mogą liczyć przedsiębiorcy z 5 województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego oraz świętokrzyskiego, które objęte zostały specjalnym Programem Operacyjnym Polska Wschodnia na lata 2007 -2013. W oparciu o środki unijne firmy będą mogły stworzyć infrastrukturę zaplecza badawczo-rozwojowego oraz zatrudnić wykwalifikowaną kadrę naukową.

Można się również zastanowić, czy poza funduszami strukturalnymi są jeszcze inne źródła i narzędzia finansowania innowacji. W tym miejscu należało by wskazać:

– 7 Program Ramowy Unii Europejskiej,

– CIP – Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji,

– Ustawę o zasadach finansowania nauki – krajowe przedsięwzięcia wspierające innowacyjność m.in. Inicjatywa t-echnologiczna, Program Patent Plus, Program Kreator Innowacyjności;

– Ustawę o wspieraniu niektórych rodzajów działalności innowacyjnej, w tym Fundusz Poręczeń Unijnych czy szereg rozwiązań i instrumentów podatkowych;

– Komercyjne finansowanie dłużne innowacji – pożyczki, kredyty komercyjne;

– Inne możliwości finansowego wspierania innowacji w MSP m.in. seed capital, venture capital, business angels.

Jak widać możliwości są ogromne, jeżeli tylko system dystrybucji środków okaże się efektywny, przedsiębiorcy z pewnością nie zawiodą i już wkrótce rozpocznie się realizacja wielu innowacyjnych projektów.

Łatwiej z doradcą

Jak wybrać firmę świadczącą usługi doradcze przy pozyskiwaniu dotacji z funduszy unijnych i na co zwrócić uwagę w trakcie współpracy z nią.

Pojawienie się wsparcia z funduszy akcesyjnych, a potem strukturalnych spowodowało prawdziwy „wysyp” firm oferujących usługi doradztwa europejskiego. Pod tym pojęciem kryje się zarówno opracowywanie wniosków o dofinansowanie , biznes planów i studiów wykonalności, jak i zarządzanie projektami.

Doświadczenie z poprzedniego okresu programowania funduszy strukturalnych, znajomość programów operacyjnych i wiedza na temat obecnie obowiązujących przepisów to podstawowe kryteria wyboru doradcy. O ile kompetencji w zakresie programów operacyjnych klient nie może sprawdzić (posiadanie akredytacji lub certyfikatów nie jest miarodajne), to doświadczenie jak najbardziej (najlepiej potwierdzone listami referencyjnymi). Skuteczność można ocenić liczbą projektów zatwierdzonych do realizacji w stosunku do złożonych aplikacji. Podawanie sumy pozyskanych dotacji dla klientów nie zawsze świadczy o posiadanym doświadczeniu – firma doradcza mogła opracować dokumentację dla jednego, dwóch przedsięwzięć o dużej wartości (np. w projektach SPO WKP Działanie 2.4, gdzie wiele projektów uzyskało maksymalną kwotę wsparcia równą 5 milionów euro).

Oceniając kompetencje firmy lub konsultanta warto zwrócić uwagę na zakres przedmiotowy przedsięwzięć, dla których były przygotowywane dokumenty aplikacyjne. Jeżeli planujemy projekt inwestycyjny lub dotyczący wdrożenia innowacji, ochrony środowiska, badań i rozwoju, wybór firmy doradczej specjalizującej się w projektach szkoleniowych współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego będzie nietrafiony.

Zdarza się, że konsultanci podejmują się realizacji zleceń dotyczących projektów, które mają niewielkie szanse na otrzymanie dotacji . Profesjonalny doradca zawsze przedstawi klientowi realną szansę na powodzenie w konkursie. Temu służą pierwsze rozmowy klientem, podczas których zleceniodawca przedstawia swój pomysł (przede wszystkim zakres przedmiotowy, szacowane koszty i efekty), a doradca wskazuje źródło dofinansowania i sprawdza kryteria wejścia, czyli podstawowe warunki, jakie przyszły wnioskodawca i jego projekt musi spełnić, aby ubiegać się o wsparcie.

Należy wystrzegać się doradców, którzy zapewniają, że projekt na pewno otrzyma dofinansowanie. Takie gwarancje są nieuzasadnione ze względu na konkursowy tryb naboru i oceny wniosków, w który wpisana jest nieprzewidywalność wyników. Konsultant może zagwarantować jedynie, że wniosek pozytywnie przejdzie etap oceny formalnej i tego należy od niego wymagać. Drugi etap, ocena merytoryczna, polega na przyznaniu punktów przez członków komisji. Jest ona dokonywana zgodnie z kryteriami (przykładowo: zgodność projektu z politykami i zasadami wspólnotowymi oraz pomocą publiczną, uzasadnienie potrzeby realizacji projektu i zgodność jego celów z programem operacyjnym i dokumentami strategicznymi, racjonalność i efektywność zaplanowanych wydatków w budżecie – w tym stosunek nakładów do zakładanych efektów, wskaźniki i sposoby ich weryfikacji podczas realizacji przedsięwzięcia i po jego zakończeniu, potencjał wnioskodawcy – zasoby ludzkie, finansowe i rzeczowe niezbędne do wdrożenia projektu, doświadczenie w realizacji podobnych projektów), ale zawsze występuje tutaj element subiektywny. Najlepszym dowodem na to są sytuacje, gdy liczba punktów przyznanych temu samemu projektowi przez dwóch niezależnych ekspertów znacznie się różni.

Do dobrych praktyk należy przedstawienie klientowi, który do tej pory nie realizował projektów ze wsparciem funduszy strukturalnych, obowiązków jakie nakłada na beneficjenta pomocy unijnej umowa o dofinansowanie . Konsultant powinien pomagać klientowi także na etapie podpisywania umowy o dotację. Może zdarzyć się sytuacja, że Instytucja Wdrażająca będzie negocjowała wysokość poszczególnych wydatków.

To, co mogłabym poradzić wnioskodawcom, to ostrożność w uleganiu doradcom przy wpisywaniu zbyt ambitnych założeń i wygórowanych wskaźników we wniosku, za które można wprawdzie otrzymać dodatkowe punkty przy ocenie, ale z ich osiągnięcia wnioskodawca będzie rozliczany. Przykładowo, może to być utworzenie kilku nowych miejsc pracy w projekcie inwestycyjnym, poziom ograniczonej emisji zanieczyszczeń w przedsięwzięciach proekologicznych, liczba osób, które dzięki uczestnictwu w szkoleniu zdobyły pracę. Nieosiągnięcie wskaźników może skutkować zwrotem dotacji.

Zlecenie opracowania dokumentacji zewnętrznemu konsultantowi minimalizuje ryzyko popełnienia błędu przy aplikowaniu. W większości umów ryzyko niepowodzenia podzielone jest pomiędzy firmę konsultingową a zleceniodawcę. Najczęściej wynagrodzenie podzielone jest na dwie części. Pierwsza może być wypłacona po złożeniu dokumentacji lub po ocenie formalnej wniosku, druga – w postaci premii za sukces – w momencie zatwierdzenia projektu do dofinansowania.

Część wynagrodzenia firmy doradczej zwykle zależy więc od rezultatu pracy. Dlaczego nie całość? Szanujące się (a właściwie: szanujące pracę swoich ekspertów) firmy doradcze za konsultacje w fazie planowania projektu, opracowanie analiz i dokumentów planistycznych pobierają opłatę. Sam wniosek o dofinansowanie i jego wypełnienie za pomocą generatora to ostatni etap pracy. Jeżeli projekt nie zostanie zakwalifikowany do wsparcia, klientowi pozostaje gotowe opracowanie w postaci biznes planu lub studium wykonalności, które może po poprawieniu złożyć ponownie w następnym ogłoszonym konkursie. Klientowi przekazywane jest know-how firmy doradczej, które ma swoją wartość. Niejednokrotnie zdarza się, że współpraca z konsultantem pozwala na tyle wyedukować klienta, że kolejny wniosek przygotowuje samodzielnie.

Firma doradcza nie może wziąć na siebie całego ryzyka, ponieważ wartość merytoryczna projektu i to, jak wypadnie na tle konkurencyjnych projektów ubiegających się o dotację w danej rundzie aplikacyjnej nie zależy wyłącznie od niej. Pomysł na projekt należy przecież do klienta. To, co może zrobić konsultant, to właściwie opisać i uzasadnić cele przedsięwzięcia, zadbać o poprawność wniosku i załączników, sporządzić poprawną i rzetelną analizę finansowo-ekonomiczną.

Rażąco niskie ceny powinny wzbudzić niepokój zleceniodawcy. Tak jak w każdej branży – jakość kosztuje. Rynek doradztwa od kilku lat stabilizuje się, więc należy spodziewać się, że ceny za opracowanie dokumentacji aplikacyjnej oferowane przez firmy o podobnej pozycji i doświadczeniu będą zbliżone. Negocjowana jest zazwyczaj wysokość prowizji (premii za sukces) oraz moment jej wypłaty. Wysokość premii dla firmy doradczej szacowana jest w zależności od wartości i stopnia złożoności projektu, wysokości przyznanej pomocy, a także koniecznych opracowań do wniosku o dotację , co przekłada się na liczbę specjalistów różnych dziedzin zaangażowanych w przygotowanie dokumentacji.

Umowa między wnioskodawcą a firmą doradczą powinna zawierać zapis zobowiązujący zleceniobiorcę do udostępniania wszelkich informacji koniecznych do prawidłowego przygotowania wniosku o dotację oraz wyznaczeniu osoby lub zespołu do kontaktów ze zleceniobiorcą. Wbrew pozorom klauzula taka nie stanowi wyłącznie zabezpieczenia dla firmy konsultingowej, ale jest korzystna dla obu stron. Opracowanie dokumentacji zawsze wymaga zaangażowania wnioskodawcy. Jego udział nie powinien ograniczać się wyłącznie do dostarczenia danych dotyczących firmy i planowanego przedsięwzięcia, ale także sprawdzaniu na bieżąco postępów w pracach. Przed złożeniem wniosku klient musi zatwierdzić dokumentację przygotowaną przez konsultantów co do kwot, terminów, przedmiotu przedsięwzięcia itd. Wniosek o dofinansowanie to zobowiązanie podmiotu do realizacji projektu zgodnie z zapisami w dokumentacji. Nie bez przyczyny stanowi załącznik do umowy o dofinansowanie .

 

Artykuł ukazał się pierwotnie w magazynie: „Gazeta MSP Małych i Średnich Przedsiębiorstw” pod tytułem „Łatwiej z doradcą”, marzec 2008.

Katarzyna Lukoszek

specjalista w Dziale Projektów Rozwojowych, Collect Consulting Sp. z o.o.

Fundusze strukturalne

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF – European Regional Development Fund) powstał w 1975 roku jako reakcja na coraz głębsze rozbieżności w rozwoju regionów (spowodowane kryzysem gospodarczym i przystąpieniem do UE Wielkiej Brytanii i Irlandii).

Jego głównym zadaniem jest niwelowanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionalnego krajów należących do UE.

Pomoc w ramach tego funduszu obejmuje inicjatywy w następujacych dziedzinach:

  1. inwestycje produkcyjne umożliwiające tworzenie lub utrzymanie stałych miejsc pracy
  2. inwestycje w infrastrukturę, z uwzględnieniem tworzenia sieci transeuropejskich
  3. inwestycje w edukację i opiekę zdrowotną
  4. rozwój potencjału lokalnego: małych i średnich przesiębiorstw
  5. działalność badawczo-rozwojowa
  6. inwestycje związane z ochroną środowiska

Europejski Fundusz Społeczny (ESF – European Social Fund) jest pierwszym z zastosowanych we Wspólnocie instrumentów polityki strukturalnej. Został powołany do życia na podstawie art. 123 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1957). Fundusz działa od 1960 roku, a jego głównym celem jest walka z bezrobociem w krajach członkowskich. Środki finansowe są przeznaczane na pomoc dla różnych regionów i grup społecznych w tym w szczególności dla pracowników zagrożonych bezrobociem długoterminowym oraz dla ludzi młodych (do 25 roku życia) wkraczających dopiero na rynek pracy. Pomoc z Europejskiego Funduszu Społecznego jest realizowana poprzez:

  1. organizowanie szkoleń rozwijających umiejętności zawodowe (w tym praktyk i szkoleń wewnątrzzakładowych), przez co zwiększa się możliwości pracowników na rynku pracy
  2. ulepszanie systemów powszechnego kształcenia oraz dostosowywanie ich do aktualnego zapotrzebowania na rynku pracy
  3. kształcenie kadr, ekspertów i personelu dydaktycznego; wspieranie pośrednictwa pracy oraz organizacji zajmujących się doradztwem i informacją zawodową
  4. wspieranie programów mających na celu tworzenie nowych miejsc pracy w tym zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach
  5. walkę z dyskryminacją zawodową w tym wyrównywanie szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy
  6. wspieranie grup ludzi odrzuconych i defaworyzowanych przez społeczeństwo (np. bezdomnych i uzależnionych)
  7. pomoc techniczną, badania naukowe i promowanie nowych technologii

Europejski Fundusz Oreintacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF – European Agriculture Guidance and Guarantee Funds). Powstał w 1964 roku na mocy Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1957). Zajmuje się wspieraniem przekształceń struktury rolnictwa oraz wspomaganiem rozwoju obszarów wiejskich. Na Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej jest przeznaczana największa część budżetu Unii Europejskiej (w 1999 przeznaczono na ten cel 42,2 procenta budżetu). Ponadto środki Funduszu pochodzą z opłat nakładanych na importowane spoza Unii Europejskiej produkty rolne. EAGGF składa się z dwóch sekcji: Sekcji Gwarancji, która finansuje wspólną politykę rolną (zakupy interwencyjne produktów rolnych, dotacje bezpośrednie dla rolników) oraz Sekcji Orientacji, która wspiera przekształcenia w rolnictwie w poszczególnych państwach UE i jest instrumentem polityki strukturalnej. W ramach Sekcji Orientacji EAGGF realizuje się następujące zadania:

  1. Rozwój i modernizacja terenów wiejskich
  2. Wspieranie inicjatyw służacych zmianom struktury zawodowej na wsi (w tym kształcenia zawodowego rolników i ich przekwalifikowania do innych zawodów)
  3. Wspomaganie działań mających na celu zwiększenie konkurencyjności produktów rolnych
  4. Restrukturyzacja oraz dostosowanie potencjału produkcyjnego gospodarstw do wymogów rynku
  5. Pomoc przy osiedlaniu się młodych rolników
  6. Wspieranie rozwoju ruchu turytycznego i rzemiosła
  7. Rozwój i eksploatacja terenów leśnych
  8. Inwestycje w ochronę środowiska
  9. Wyrównywanie szans gospodarstw położonych na terenach górzystych i terenach dotkniętych kataklizmami

Finansowy Instrument Wspierania Rybołóstwa (FIFG – Financial Instrument for Fisheries Guidance) powstał w 1993 roku w ramach reformy funduszy strukturalnych. Ten instrument polityki strukturalnej Unii Europejskiej wspiera restrukturyzację rybołówstwa państw członkowskich.
Za pośrednictwem FIFG finansowane są inicjatywy w następujących dziedzinach:

  1. Rozwój hodowli ryb
  2. Rozwój infrastruktury portów rybackich oraz ich wyposażenie w niezbędne zaplecze i urządzenia
  3. Restrukturyzacja i unowocześnienie floty rybackiej oraz metod połowu i przetwarzania ryb
  4. Podnoszenie konkurencyjności produktów rybnych i ich promowanie na rynku

Źródło: UKIE

Informacje dotyczące funduszy strukturalnych w Polsce dostępne są na stronie: http://www.funduszestrukturalne.gov.pl

 

Fundusze Strukturalne dla Polski na lata 2007-2013

Narodowa Strategia Spójności (NSS) (Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia) to dokument strategiczny określający priorytety i obszary wykorzystania oraz system wdrażania funduszy unijnych : Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Funduszu Spójności w ramach budżetu Wspólnoty Europejskiej. Cel strategiczny NSS, jakim jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej oraz przestrzennej [1]osiągany będzie poprzez realizację horyzontalnych celów szczegółowych. Celami horyzontalnymi NSS (NSRO) są: Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa, Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej, Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i społecznej mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski, Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług, Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej, Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich.[2]

Cele NSRO będą realizowane za pomocą Programów Operacyjnych (PO), którymi zarządza Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO), zarządzanych przez zarządy województw i projektów współfinansowanych ze strony instrumentów strukturalnych, tj.:

  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko – EFRR i FS
  • Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka – EFRR
  • Program Operacyjny Kapitał Ludzki – EFS
  • 16 Regionalnych Programów Operacyjnych – EFRR
  • Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej – EFRR
  • Program Operacyjny Pomoc Techniczna – EFRR
  • Programy Operacyjne Europejskiej Współpracy Terytorialnej – EFRR[3]

Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSRO w latach 2007-2013 wyniesie około 85,6 mld euro. Z tytułu realizacji NSRO średniorocznie (do roku 2015) będzie wydatkowe około 9,5 mld euro, co odpowiada około 5% produktu krajowego brutto. Z tej sumy: 67,3 mld euro będzie pochodziło z budżetu UE, 11,9 mld euro z krajowych środków publicznych (w tym ok. 5,93 mld euro z budżetu państwa), ok. 6,4 mld euro zostanie zaangażowanych ze strony podmiotów prywatnych.[4]

Wydatki w ramach polityki spójności będą koordynowane z wydatkami przezna­czonymi na instrumenty strukturalne Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Polityki Rybackiej, a także programami europejskimi w sferze wzmacniania konkurencyjności. Łączna suma środków włączona w realizację działań rozwojowych, których głównym elementem będzie NSRO, wyniesie łącznie ponad 107,9 mld euro, w tym 85,4 mld środków UE. Szczegółowy podział funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce w ukła­dzie poszczególnych programów operacyjnych kształtuje się w następujący sposób:

PO Infrastruktura i Środowisko – 41,9% całości środków (27,9 mld euro),
16 Regionalnych Programów Operacyjnych – 24,9% całości środków (16,6 mld euro),
PO Kapitał Ludzki – 14,6% całości środków (9,7 mld euro),
PO Innowacyjna Gospodarka -12,4% całości środków (8,3 mld euro),
PO Rozwój Polski Wschodniej – 3,4% całości środków (2,3 mld euro),
PO Pomoc Techniczna – 0,8% całości środków (0,5 mld euro).
PO Europejskiej Współpracy Terytorialnej – (0,7 mld euro)[5]

Pozostałe środki finansowe w ramach obu funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności zostaną przeznaczone na utworzenie krajowej rezerwy wykonania (2% wartości alokacji, czyli 1,3 mld euro).[6]

[1] System wdrażania funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 w Polsce, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa 2006.
[2] Rządowy portal informacyjny http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/,
[3] Źródło: Narodowa Strategia Spójności, Warszawa 2007
[4] Informacja prasowa Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Warszawa kwiecień 2006.
[5] Źródło: Narodowa Strategia Spójności, Warszawa 2007
[6] Ibidem.

„Zielone euro” czyli dotacje unijne na ochronę środowiska

Mamy za sobą półtora roku wydatkowania dotacji unijnych. Mimo, iż jako kraj wystartowaliśmy z opóźnieniem, nie z początkiem okresu programowania tj. w 2007 r. lecz 12 miesięcy później, szybko nadrabiamy stracony czas. Kolejne konkursy, kolejne listy rankingowe projektów, które zakwalifikowały się do wsparcia, w końcu podpisane umowy o dofinansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych i nie tylko oraz pierwsze wypłacone Beneficjentom środki z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.

Szczególne miejsce w tym procesie mają z pewnością dotacje na szeroko rozumianą ochronę środowiska. Przedsiębiorcy, samorządy, instytucje trzeciego sektora starają się poprawić stan naszego środowiska naturalnego przygotowując i wdrażając przedsięwzięcia promujące w społeczeństwie ekologiczne postawy, porządkujące lokalne i regionalne gospodarki wodno-ściekowe gmin, miast i powiatów, rozwiązujące problemy recyklingu i likwidacji odpadów, czy też dostosowujące polskie instytucje do standardów i norm europejskich w zakresie ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.

Po niecałych 2 latach możemy pokusić się o pierwsze podsumowania, dobre praktyki i wskazówki dla przyszłych projektodawców. A jest się już czym pochwalić! Ba również doświadczenie i praktyka pierwszej dwulatki jest niemała!

Zacznijmy więc od największych wyzwań i największych pieniędzy. W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) mamy do rozdysponowania około 42% środków przypadających na realizację polityki spójności w Polsce, co stanowi kwotę około 28 miliardów euro, w tym na sektor środowiskowy przypada kwota około 4,8 miliarda euro wsparcia z Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Sektor publiczny był, jest i zapewne jeszcze długo będzie zainteresowany pozyskiwaniem wsparcia na realizację projektów w ramach I i II Priorytetu POIiŚ tj.:

I. Gospodarka wodno-ściekowa – umożliwiającego współfinansowanie inwestycji prowadzących do zredukowania ilości zanieczyszczeń odprowadzanych ze ściekami do wód i ziemi oraz realizowanych kompleksowo wraz z nimi inwestycji mających na celu zapewnienie odpowiedniej jakości wody pitnej w aglomeracjach powyżej 15 tyś RLM.

II. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi – umożliwiającego współfinansowanie inwestycji prowadzące do zapobiegania oraz ograniczania wytwarzania odpadów komunalnych, wdrażania technologii odzysku, w tym recyklingu, wdrażania technologii unieszkodliwiania odpadów komunalnych, a także likwidacji zagrożeń wynikających ze składowania odpadów, dodatkowo działania w zakresie rekultywacji gruntów poprzemysłowych i powojskowych oraz umacniania i ochrony brzegów morskich

Samorządy od początku intensywnie rozpoczęły ubieganie się o wsparcie na rozbudowę i modernizację sieci kanalizacyjnych oraz oczyszczalni ścieków. Od początku 2008 roku odbyło się już 5 konkursów aplikacyjnych, kolejne odbywają się zgodnie z harmonogramem. W ramach 3 już ocenionych konkursów pozytywne oceny merytoryczne otrzymało ponad 80 wielomilionowych projektów. Kolejne ponad 100 wniosków jest w trakcie weryfikacji. Równie dobrze sytuacja ma się jeżeli przyjrzymy się listy projektów dotyczących budowy nowoczesnych zakładów unieszkodliwiania odpadów komunalnych, modernizacja składowisk odpadów czy porządkowania gospodarki odpadami na terenach samorządów. W ramach zaledwie kilku konkursów 7 projektów zakwalifikowano do wsparcia, a następne 22 projekty oczekują na zakończenie oceny merytorycznej.

W ramach niemal wszystkich 16 Regionalnych Programów Operacyjnych Województw przeprowadzono już pierwsze konkursy dla sektora publicznego na realizację przedsięwzięć w zakresie rekultywacji terenów zdegradowanych na cele przyrodnicze, poprawę gospodarki wodno-ściekowej, ochronę zasobów wodnych, likwidację składowisk odpadów, czy budowę zakładów segregacji, recyklingu, unieszkodliwiania odpadów. „Obłożenie” konkursów jest tak duże, ze jedynie średnio co 3 aplikacja uwieńczona jest sukcesem w postaci przyznania dofinansowania. Nie oznacza to, że pozostałe statystyczne 2 wnioski są złe, wręcz przeciwnie zazwyczaj są wartościowe i poprawne merytorycznie, jednak przewidziane w ramach konkursów środki, mimo iż liczone w setkach milionów, są niewystarczające.

Takie wyniki osiągnięte w przeciągu kilkunastu miesięcy dobrze prognozują na przyszłość. Jeżeli tylko realizacja projektów będzie postępować choć tak sprawnie, jak proces wyboru i oceny projektów, już niedługo nasze środowisko naturalne ulegnie poprawie – czyste rzeki, segregowane odpady, zlikwidowane wysypiska śmieci staną się naszą codziennością.

Przy tak trudnych i skomplikowanych przedsięwzięciach niesposób uniknąć problemów. Dla wielu Beneficjentów barierą nie do pokonania okazała się zmiana prawodawstwa, a właściwie jego dostosowanie do należytego transponowania dyrektyw w zakresie oceny oddziaływania na środowisko. 15 listopada 2008 roku weszła w życie Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Uwzględnia ona nadrzędne Dyrektywy tj. Dyrektywę OOS (85/337/EEC) oraz Dyrektywę siedliskową (92/43/EC). Uporządkowanie stanu prawnego spowodowało, ze wiele decyzji administracyjnych (decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, pozwolenia na budowę ) okazały się mieć istotne wady. Przyzwyczailiśmy się , ze decyzja organu administracyjnego jest dla nas wyrocznią, jednakże jeżeli nie jest ona wystarczająco uzasadniona, nie jest warunkiem konicznym i wystarczającym do uznania przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko za poprawną i pełną. Niejednokrotnie Beneficjenci dysponowali pakietem decyzji, które stanowiły przykładowo o braku konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, ale podmiot wydający stanowisko nie dopełnił staranności uzasadnienia takiego stanu, co w świetle nowego prawa dyskryminowało projekt do uzyskania dotacji. Z uwagi na indywidualną specyfikę i charakter każdego projektu nie ma jednego właściwego rozwiązania. Najlepsza praktyką niemniej jednak okazało się być ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Tak długo jak wnioskodawcy opierać się będą na decyzjach wydanych przez 15 listopada 2008r. problemy będą nierzadkie, dlatego czujność i stosowanie zasady ograniczonego zaufania względem niejednoznacznych uzasadnień w zakresie oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko jest jak najbardziej wskazana. Mimo nawet tak poważnych problemów i barier, samorządy, spółki komunalne nie strącą zapału do walki o pozyskanie wsparcia z Unii Europejskiej na realizację przedsięwzięć pro środowiskowych.

Sektor prywatny to kolejne silne ogniwo w procesie wydatkowania dotacji unijnych. Tu rywalizacja i konkurencja jest bardzo silna. Składane w ramach poszczególnych konkursach wnioski o dofinansowanie wielokrotnie przekraczają kwoty przeznaczone do rozdysponowania. Firmy, którym się nie powiedzie, nie tracą werwy tylko próbują po raz kolejny.

WNa szczególną uwagę zasługują działania w ramach Priorytetu 4 Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska. Tutaj niemalże 200 milionów euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest przeznaczone na ograniczanie negatywnego wpływu istniejącej działalności przemysłowej na środowisko i dostosowanie przedsiębiorstw do wymogów prawa wspólnotowego. W ramach tych środków wspierane są projekty małych, średnich oraz dużych przedsiębiorstw redukujące ilość zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery, odprowadzanych ze ściekami oraz redukujące ilość wytwarzanych odpadów i zwiększające udział odpadów poddawanych procesom odzysku, w szczególności recyklingu. Dotowane są również przedsięwzięcia z zakresu wdrażania systemów zarządzania środowiskowego. W zakresie ochrony powietrza oraz Najlepszych Dostępnych Technik preferowane są inwestycje w instalacjach wskazanych w Traktacie Akcesyjnym.
Na chwilę obecną przedsiębiorcy mają za sobą 2 rundy konkursowe. Pierwsze dotacje zostały przyznane, kolejne wnioski podlegają właśnie ocenie. Najlepiej zaangażowanie w projekty środowiskowe sektora prywatnego zobrazują poniższe statystyki:

Działanie 4.1. – Wsparcie systemów zarządzania środowiskowego mające na celu rozpowszechnienie systemów zarządzania środowiskowego objętych certyfikacją oraz wdrażania certyfikowanych eko-znaków – PIERWSZY KONKURS DOPIERO SIĘ ROZPOCZĄŁ

Działanie 4.2. – Racjonalizacja gospodarki zasobami i odpadami w przedsiębiorstwach mające na celu zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów poprzemysłowych (innych niż komunalne) i zwiększenie poziomu odzysku i recyklingu odpadów. W ramach pierwszego konkursu dotację uzyskało 16 firm, a łączna wartość dotacji to około 81,5 miliona złotych. W konkursie, którego ocena jest w toku, złożono aż 43 projekty na kwotę dofinansowania rzędu 130 milionów złotych.

Działanie 4.3. – Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie wdrażania Najlepszych Dostępnych Technik (BAT) mające na celu zapobieganiu powstawania i ograniczenia ładunku zanieczyszczeń różnych komponentów środowiska poprzez dostosowanie istniejących w przedsiębiorstwach instalacji do wymogów najlepszych dostępnych technik (BAT). W ramach pierwszego konkursu dotację uzyskało 12 aplikacji na kwotę łączną ponad 128 milionów złotych. W ocenianym konkursie weryfikowanych jest 29 wniosków złożonych na kwotę dofinansowania przekraczającą 300 milionów złotych.

Działanie 4.4. – Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodno-ściekowej mające na celu ograniczanie ładunku zanieczyszczeń (w szczególności substancji niebezpiecznych) odprowadzanych przez przemysł do środowiska wodnego oraz zmniejszenie ilości nieoczyszczonych ścieków przemysłowych odprowadzanych do wód lub do ziemi. Tutaj rywalizacja była i jest bardzo ostra. Wsparcie uzyskało jedynie 8 zakładów przemysłowych na kwotę 31 milionów złotych. Środki te firmy przeznaczą na budowę i modernizację przyzakładowych oczyszczalni ścieków przemysłowych oraz na inwestycje powodujące zmniejszenie zużycia wody oraz ilości substancji niebezpiecznych odprowadzanych wraz ze ściekami do środowiska naturalnego.

Działanie 4.5. -Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie ochrony powietrza mające na celu poprawę jakości powietrza poprzez obniżenie wielkości emisji zanieczyszczeń z instalacji spalania paliw i dostosowanie do wymagań wynikających z dyrektywy 2001/80/WE w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł spalania. W ramach pierwszego konkursu dotację uzyskało 17 projektów o łącznej kwocie dofinansowania 212 milionów złotych. Pozostałe 4 projekty znalazły się na liście rezerwowej (wartość dotacji około 21 milionów złotych).

Działanie 4.6. – Wsparcie dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów innych niż komunalne mające na celu zwiększenie udziału odpadów innych niż komunalne (odpady poużytkowe lub niebezpieczne) podlegających recyklingowi i prawidłowemu unieszkodliwianiu. W ramach pierwszego konkursu dotację uzyskało 15 firm, a łączna wartość dotacji to około 70,2 miliona złotych. W konkursie, którego ocena jest w toku, złożono kolejne 24 projekty na kwotę dofinansowania rzędu 132 milionów złotych.

Podsumowując warto podkreślić, ze w pierwszym kwartale tego roku przekroczyliśmy już magiczną setkę przyznanych potwierdzeń o dofinansowaniu w sektorze środowiskowym. Oznacza to, że ponad 100 samorządów, przedsiębiorców i organizacji pozarządowych poradziło sobie z trudnym procesem aplikacyjnym i uwieńczyło swoja pracę sukcesem. Nie brak jest również rozczarowań! Ciągle brak długofalowego myślenia, dokładnego planowania przedsięwzięć, świadomości projektowej oraz pośpiech powoduje, że wiele projektów jest niewłaściwie przygotowanych. Niestety nadal grzechem głównym Wnioskodawców są uchybienia formalne- braki w dokumentacji, niekompletne aplikacje, źle obliczone poziomy dofinansowania. Receptą na to jest karkołomne studiowanie wytycznych, regulaminów, zasad aplikowania, bądź korzystanie z pomocy eksperta.

Wnioskodawcy ubiegając się o dotację, często zastanawiają się co powinno być „wyrocznią” decydującą o przyznaniu dotacji na projekt środowiskowy. Z pewnością poprawnie przygotowana aplikacja, właściwie sporządzona analiza finansowa, poprawne merytorycznie studium wykonalności są istotne, ale podstawowym czynnikiem, który w głównej mierze zaważy o sukcesie projektu jest planowany cel i rezultat przedsięwzięcia. Korzyści, które zamierzamy planujemy osiągnąć oraz efekt ekologiczny – to klucz do sukcesu w przypadku ubiegania się o wsparcie z funduszy unijnych na ochronę środowiska.

Dotacje na rozwój e-usług i B2B

Przedsiębiorcy coraz częściej wykorzystują Internet w prowadzonej działalności gospodarczej. I słusznie, bowiem istnienie w „sieci” nie tylko jest doskonałym źródłem komunikacji, w tym promocji, ale także może być kanałem świadczenia usług czy też wymiany informacji między partnerami.

W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjne Gospodarka przewidziano dotacje na rozwój e-usług oraz B2B poprzez Działanie 8.1. Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej oraz Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B.

Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej/E-usługi

E-usługa

E-usługę należy rozumieć jako usługę świadczoną w sposób częściowo lub całkowicie zautomatyzowany przez technologię informacyjną, za pomocą systemów teleinformatycznych w publicznych sieciach telekomunikacyjnych, na indywidualne żądanie usługobiorcy, bez jednoczesnej obecności stron w tej samej lokalizacji i wymagającą niewielkiego udziału człowieka po stronie usługodawcy

W ramach działania, o dofinansowanie ubiegać mogą się mikro oraz mali przedsiębiorcy, prowadzący działalność nie dłużej niż rok od dnia wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego lub Ewidencji Działalności Gospodarczej.

Wsparcie uzyskają indywidualne projekty mające na celu świadczenie e-usługi lub wytworzenie produktów cyfrowych niezbędnych do świadczenia tej usługi. Projekt będzie objęty dofinansowaniem do 12 miesięcy. Przedsiębiorca uzyska dofinansowanie tylko na jeden projekt w ramach tego działania.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2009 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dziennik Ustaw z 2008 r. Nr 153 poz. 956), w ramach działania przedsiębiorcy będą mogli uzyskać refundację m.in. następujących kategorii kosztów poniesionych w projekcie:

  • zakup usług informatycznych, technicznych, doradczych,
  • wynagrodzenia osób zaangażowanych bezpośrednio w realizację projektu objętego wsparciem,
  • zakup analiz przygotowawczych, usług księgowych, prawnych itd.,
  • zakup usług pomocniczych (np. transportowych, telekomunikacyjnych, komunalnych lub pocztowych),
  • zakup materiałów biurowych i eksploatacyjnych, najem i eksploatację pomieszczeń,
  • promocję wdrożonych rozwiązań,
  • zakup środków trwałych oraz nabycie wartości niematerialnych i prawnych.

Ponadto w ramach cross financingu, sfinansować będzie można koszty uczestnictwa w szkoleniach specjalistycznych związanych z uruchomieniem i obsługą e-usługi. Koszty te nie mogą jednak przekroczyć 10% całkowitych wydatków kwalifikowanych do wsparcia.

Minimalna wartość wydatków kwalifikujących się do wsparcia wynosi 20 tysięcy złotych, natomiast wartość maksymalna została określona na poziomie 1 miliona złotych. Maksymalny poziom dofinansowania o jaki może ubiegać się przedsiębiorca na rozwój e-usług w ramach niniejszego działania to 85% wydatków kwalifikowanych co oznacza, że pozostała część musi zostać pokryta z innych niż pomoc publiczna środków (np. środki własne, kredyt bankowy).

 

Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

W ramach tego działania o wsparcie ubiegać się będą mogli mikro, mali i średni przedsiębiorcy, którzy zamierzają zrealizować nową inwestycję, a ponadto zawarli umowy o współpracy z co najmniej dwoma innymi przedsiębiorcami.

Dotację uzyskać będzie można na przedsięwzięcia o charakterze technicznym, informatycznym, oraz organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, obejmujących trzech lub więcej współpracujących przedsiębiorców. Projekty mogą uwzględniać wdrażanie nowych lub integrację istniejących systemów informatycznych przedsiębiorstw, mających na celu umożliwienie automatyzacji wymiany informacji pomiędzy systemami informatycznymi współpracujących przedsiębiorców.

Zgodnie z Rozporządzeniem przytoczonym powyżej, refundację będzie można uzyskać na koszty związane z:

  • nabyciem wartości niematerialnych i prawnych,
  • zakup nowych i używanych środków trwałych,
  • raty spłat wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych,
  • zakup analiz przygotowawczych oraz usług doradczych,
  • promocję wdrożonych rozwiązań,
  • wynagrodzenia osób zaangażowanych bezpośrednio w realizację projektu,
  • zakup szkoleń specjalistycznych niezbędnych do realizacji projektu.

Należy jednak pamiętać, że dofinansowanie można uzyskać tylko i wyłącznie na elementy „integrujące” tzn. związane bezpośrednio z procesem współpracy miedzy partnerami.

Wniosek o dofinansowanie składał będzie jeden podmiot, który ma podpisane umowy o współpracy przynajmniej z dwoma innymi podmiotami. Zakupi poszczególne elementy składające się na projekt, a następnie zainstaluje je w swojej siedzibie oraz w siedzibach podmiotów, z którymi współpracuje. Będzie on także ponosił odpowiedzialność za zakupione aktywa trwałe oraz za utrzymanie trwałości projektu. Inwestycje tego typu przyczynią się do usprawnienia współpracy między podmiotami kooperującymi na linii partnerskiej czy też na linii usługodawca – klient oraz automatyzacji wymiany informacji miedzy podmiotami. Wnioskodawca będzie mógł dostosować własne systemy informatyczne do systemów informatycznych przedsiębiorstw z którymi współpracuje.

Na projekty z zakresu wsparcia elektronicznego biznesu przedsiębiorcy mogą otrzymać dofinansowanie na wydatki inwestycyjne do 50% kosztów kwalifikowanych (średnie przedsiębiorstwa) lub 60% (mikroprzedsiębiorstwa). Usługi doradcze refundowane będą do 50% kosztów, natomiast szkolenia do 45%.

Realizacja projektów w ramach obu działań, nie może rozpocząć się przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Ponadto należy pamiętać o tym, że przedsiębiorca podpisując umowę o dofinansowanie, zobowiązuje się do utrzymania trwałości projektu objętego wsparciem w województwie, w którym został zrealizowany, przez co najmniej 3 lata od momentu zakończenia jego realizacji. Istnieje jednak możliwość wprowadzenia w projekcie ekonomicznie uzasadnionych modyfikacji w zakresie świadczonych usług i ich głównych odbiorców.

Czas na sztuczną inteligencję

Konsultanci Collect Consulting pozyskali wsparcie finansowe dla Stanusch Technologies, firmy zajmującej się tworzeniem oprogramowania wykorzystującego sztuczna inteligencję dla celów biznesowych. Kwota ponad 0,6 mln złotych została przyznana w ramach programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Stanusch Technologies zajmuje się tworzeniem oprogramowania, które wykorzystuje metody i techniki sztucznej inteligencji dla celów biznesowych. Głównym produktem firmy jest Wirtualny Doradca (chatterbot), symulujący zachowanie człowieka, z którym można prowadzić rozmowę przy użyciu naturalnego języka.  Spółka prowadzi projekty związane m.in. z semantycznym wyszukiwaniem (WEB 3.0), przetwarzaniem języka oraz rozpoznawaniem mowy i obrazów.

Pozyskane przez konsultantów Collect dofinansowanie umożliwi przyspieszenie prowadzonych prac badawczych poprzez zaangażowanie wysokiej klasy programistów. Praca utworzonego na potrzeby projektu zespołu w całości będzie poświęcona stworzeniu nowej technologii umożliwiającej zwiększenie efektywności procesów wdrożeń Wirtualnych Doradców oraz wprowadzenie na rynek nowych produktów.

Więcej o Stanusch Technologies Sp. z o.o..

Co powinno zawierać studium wykonalności dla projektów finansowanych przez Fundusz Spójności?

 

01 Prezentacja i ocena stanu technicznego gospodarki odpadami komunalnymi na terenie objętym przedsięwzięciem.

W tym punkcie należy przeanalizować i ocenić funkcjonowanie systemu gospodarki odpadami na terenie objętym przedsięwzięciem, .m.in. pod kątem technicznych możliwości wypełnienia zadań w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi oraz ocenić możliwości osiągnięcia wymogów prawa krajowego i UE w zakresie ograniczenia składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, wydzielenia odpadów niebezpiecznych z opadów komunalnych i osiągnięcia poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. W tej części studium należy odpowiedzieć na pytanie, czy stan techniczny i przepustowość instalacji jest wystarczająca i zapewnia zagospodarowanie odpadów komunalnych, czy wymagane są uzupełnienia i modernizacje systemu dla zapewnienia jego zgodności z prawem.

02 Analiza i prognoza popytu

Studium wykonalności powinno zawierać prognozę ilości, składu i właściwości odpadów komunalnych wytwarzanych na terenie objętym przedsięwzięciem dla zakładanego okresu analizy. Prognozy popytu winny opierać się na danych o bieżącym popycie, prognozowych demograficznych, zidentyfikowanych czynnikach rozwojowych mogących mieć wpływ na poziom wytwarzania odpadów, przy uwzględnieniu występujących trendów oraz planowanych zmian prawa.

03 Ustalenie zakresu rzeczowego i planu inwestycyjnego przedsięwzięcia w oparciu o analizę rozwiązań alternatywnych.

Na podstawie analizy rozwiązań alternatywnych nazywaną również analizą opcji należy określić zakres zadań inwestycyjnych proponowanych do realizacji w ramach przedsięwzięcia, przedstawić ich charakterystykę i potwierdzić, że wybrano rozwiązania, które pod względem technicznym i ekonomicznym spełniają cele przedsięwzięcia. Podstawą wyboru rozwiązania jest ocena wysokości kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych przy wymaganej jakości świadczonych usług.

04 Opis przedsięwzięcia

W tej części studium należy opisać rzeczowy zakres przedsięwzięcia, podać liczbę obsługiwanych mieszkańców, podstawowe dane o odpadach: rodzaj i ilość odpadów poddawanych obróbce, odzyskane surowce wtórne, opisać proponowaną technologię wskazując kluczowe parametry techniczne jak: przepustowość, wydajność, zużycie energii i materiałów, koszt jednostkowy itp.

05 Ocena obecnego systemu instytucjonalnego, analiza i wybór rozwiązań instytucjonalnych w okresie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.

Istotnym wynikiem tej części studium będzie zarekomendowanie optymalnej struktury instytucjonalnej przedsięwzięcia mając na uwadze m.in. doświadczenie poszczególnych podmiotów w realizacji inwestycji, posiadany potencjał osobowy, techniczny i finansowy.|

06 Plan przedsięwzięcia, w tym harmonogram jego realizacji.

W tej części studium należy opisać strukturę jednostki realizującej projekt, tj. umiejscowienie zespołu, strukturę organizacyjną, liczbę osób odpowiedzialnych, zakres ich obowiązków, oraz oszacować koszty związane z wdrażaniem przedsięwzięcia.

07 Ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko.

W tej części studium należy dokonać analizy i wykazać, w jaki sposób projekt:

– przyczynia się do osiągania celu polityki europejskiej w zakresie zrównoważonego rozwoju;

– przestrzega zasady działań prewencyjnych oraz traktuje jako priorytet zasadę zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska u Aoródła ich powstawania.

08 Analiza finansowa dla obliczenia wysokości dotacji z Funduszu Spójności.

Konieczne jest dokonanie analizy i obliczenia luki finansowej, stopy i wysokości dofinansowania z Funduszu Spójności oraz dokonanie analizy i obliczenia finansowej rentowności przedsięwzięcia.

09 Plan finansowy przedsięwzięcia. Konieczne jest zaprezentowanie struktury i Aoródeł finansowania kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych przedsięwzięcia z podziałem na poszczególne lata realizacji inwestycji.

10 Plan finansowy przedsięwzięcia analiza jego trwałości.

W tej części studium należy:

  • uwzględnić założenia makroekonomiczne i zalecany okres analizy;
  • przedstawić i ocenić kondycję finansową podmiotów funkcjonujących na obszarze objętym realizacją przedsięwzięcia za ostatnie trzy lata;
  • przedstawić szczegółowo założenia prognoz finansowych podmiotów uczestniczących w realizacji przedsięwzięcia (beneficjent, operator, pożyczkobiorca, poręczyciel itp.);
  • przedstawić prognozę budżetu dla jednostek samorządu terytorialnego lub sprawozdań finansowych dla spółek zgodnie z ustawą o rachunkowości;
  • ocenić zdolność beneficjenta/operatora/poręczyciela do przyjęcia/poręczenia pożyczki, w tym przedstawić propozycję jej zabezpieczenia w oparciu o analizę ich zdolności kredytowej.

12 Analiza ryzyka i analiza wrażliwości.

W tej części studium w ramach analizy ryzyka należy:

  • dokonać identyfikacji kluczowych dla realizacji przedsięwzięcia ryzyk;
  • zarekomendować środki zaradcze, które powinny zminimalizować negatywny wpływ zidentyfikowanych obszarów ryzyka;

W ramach analizy wrażliwości należy:

  • zidentyfikować kluczowe dla realizacji projektu zmienne i wykazać wpływ ich zmian na podstawowe wskaAoniki efektywności finansowej i ekonomicznej przedsięwzięcia, jak również na skumulowane saldo środków pieniężnych;
  • wskazać, które zmienne uznano za krytyczne i na podstawie jakich kryteriów;
  • wskazać, jaka zmiana procentowa tych zmiennych powoduje osiągnięcie przez FNPV i ENPV wartości zero.

13 Analiza społecznych kosztów i korzyści.

W celu oszacowania ekonomicznej efektywności przedsięwzięcia należy dokonać analizy kosztów i korzyści dla przedsięwzięcia, w tym obliczyć ERR oraz ENPV. Należy dokonać interpretacji uzyskanych wyników.

Fundusz szwajcarski

Cel

Celem szwajcarskiej pomocy jest zmniejszanie różnic społeczno-gospodarczych istniejących pomiędzy Polską a wyżej rozwiniętymi państwami UE oraz różnic na terytorium Polski – pomiędzy ośrodkami miejskimi a regionami słabo rozwiniętymi pod względem strukturalnym.

Beneficjenci

O dofinansowanie projektów w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy mogą starać się: instytucje sektora publicznego i prywatnego oraz organizacje pozarządowe.

Czas trwania

W ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy obowiązuje 5-letni okres zaciągania zobowiązań i 10-letni okres wydatkowania, który rozpoczął się 14 czerwca 2007 r., tj. w dniu przyznania pomocy finansowej Polsce przez Parlament Szwajcarski.

Na jakie projekty będzie można uzyskać wsparcie?

Program przewiduje wsparcie m.in. na rozwój sektora MŚP, ochronę środowiska, poprawę systemów transportowych, ochronę zdrowia, programy stypendialne.

Łącznie dla Polski Szwajcaria przeznaczyła 489 mln CHF.

Poziomy dofinansowania:

  • do 60 proc. całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu/programu.
  • do 85 proc. całkowitych kosztów kwalifikowalnych w przypadku projektów/programów otrzymujących dodatkowe środki finansowe z budżetu jednostek administracji publicznej szczebla centralnego, regionalnego lub lokalnego.
  • projekty dotyczące budowy zdolności instytucjonalnych oraz pomocy technicznej, projekty realizowane przez organizacje pozarządowe oraz wsparcie finansowe, z którego korzysta sektor prywatny (linie kredytowe, gwarancje, poręczenia, udział w kapitale akcyjnym i zadłużeniu) mogą być całkowicie finansowane ze środków Programu.

Uruchomienie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest planowane na koniec III kwartału 2008 r.

Pin It on Pinterest